М.М. Муҳаммадиев, К.С. Джураев, Д.А. Маматқулов, Н.М. Ҳасанзода

Аннотатсия: 

Дар ин мақола имконияти муҳими истифодаи самарабахши энергияи гидравликии ҷараёнҳои об дар иншооти гидротехникии дорои дарвозаҳои ҳамвор барои тавлиди мустақили неруи барқи аз ҷиҳати экологӣ тоза тавассути неругоҳҳои барқиb обӣ хурд (НБОХ) ба таври муфассал баррасӣ шудааст. Дар асоси маводҳои аввалия, методикаи мукаммал ва мунтазами муайян кардани нишондиҳандаҳои техникӣ ва иқтисодии НБОХ таҳия гардидааст, ки он ҳисоби фишори гидравликии об, тавоноӣ ва арзёбии нишондиҳандаҳои асосии иқтисодиро дар бар мегирад. Ин методология ҳисобкунии тавлиди солонаи неруи барқ, маблағгузории асосии аввалия, хароҷоти ҳарсолаи истисморӣ, сарфаи сӯзишвории шартӣ, фоидаи соф ва муҳлати худкафоятии (бозгардони маблағ) иншооти энергетикиро таъмин менамояд. Дар қисми амалии кор натиҷаҳои дақиқи ҳисобкунӣ барои доираи васеи сарфи оби 0,5 - 6,2 м³/с ва тавоноии таҷҳизоти 12,05 - 98,23 кВт оварда шудаанд. Маълумоти бадастомада нишон медиҳанд, ки бо афзоиши тавоноии НБОХ муҳлати ҳисобшудаи худкафоятии лоиҳа аз 4,960 то 3,029 сол ба таври қонунӣ коҳиш меёбад. Натиҷаҳои бадастомада имкон медиҳанд, ки истифодаи самараноки неругоҳҳои хурди барқи обӣ дар дарвозаҳои гидротехникӣ дар шароити иншооти обгирӣ, оббароранда ва обуқаткунии дарёҳо ва каналҳо аз ҷиҳати техникӣ ва иқтисодӣ асоснок карда шавад. Равиши пешниҳодшуда барои рушди энергетикаи хурд ва истифодаи оқилонаи захираҳои обии минтақа аҳамияти калон дорад.

Калидвожаҳо: неругоҳи хурди барқи обӣ (НБОХ), дарвозаи гидротехникӣ, фишори гидравликӣ, сарфи об, тавоноӣ, тавлиди неруи барқ, маблағгузории асосӣ, самаранокии иқтисодӣ.