Диёрзода Рустам Ҳакималӣ, Шарифов Бохирджон Насруллоевич, Қувватов Фарух Назриалоевич, 

Аннотатсия: 

Дар мақола натиҷаҳои таҳқиқоти ҳамаҷониба ва оптималӣ намудни реҷаҳои истеъмоли нерӯи барқ дар системаи энергетикии ҷудогонаи гибридии ноҳияи Мурғоби Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (ВМКБ)-и Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудаанд. Аҳамияти таҳқиқот ба шароити табиию иқлимии шадиди минтақа (баландӣ 3600-3800 м аз сатҳи баҳр, паст шудани ҳарорати зимистон то -50°C), иқтидори маҳдуди насбшудаи манбаъҳои тавлидкунандаи сарборӣ ва нобаробарии мавсимии истеъмоли нерӯи барқ вобаста аст. Дар асоси маълумоти воқеии фаъолияти ширкати Pomir Energy барои давраи солҳои 2021-2024, таҳлили хусусиятҳои реҷаи системаи энергетикӣ, аз ҷумла нерӯгоҳҳои барқи обии хурд, нерӯгоҳҳои барқи офтобӣ ва нерӯгоҳҳои барқи бодӣ, маҷмӯи генераторҳои дизелӣ ва системаҳои нигоҳдории энергияи анҷом дода шуд. Муайян карда шуд, ки дар зимистон норасоии иқтидори тавлидкунанда ба 30-40% мерасад, ки ин оптималгардонии сохтори фарогирии сарбориро талаб мекунад. Модели математикӣ барои оптималӣ намудани тавозуни энергетикӣ дар асоси системаи муодилаҳои хаттии алгебравӣ бо функсияи объективии кам кардани хароҷоти умумӣ ҳангоми риояи маҳдудиятҳои технологӣ таҳия карда шуд. Арзёбии миқдории самаранокии ҳамгироии манбаъҳои барқароршавандаи энергия ва системаҳои нигоҳдорӣ гузаронида шуд, ки имкони коҳиш додани ҳиссаи истеҳсоли сӯзишвории дизелӣ дар зимистонро то 1-5% ва беҳтар кардани эътимоднокии таъминоти барқро нишон дод. Навоварии илмӣ дар мутобиқ кардани усулҳои беҳсозӣ ба шароити мушаххаси системаи энергетикии баландкӯҳ ва ҷудогона бо назардошти маҳдудиятҳои истеҳсоли соатбайъ ва нобаробарии мавсимии бор мебошад.

Калидвожаҳо: оптмалгардонӣ, истеъмоли нерӯи барқ, системаи гибридии нерӯи барқ, манбаъҳои энергияи барқароршаванда, нерӯгоҳҳои хурди барқи обӣ, нерӯгоҳҳои барқи офтобӣ, нерӯгоҳҳои барқи бодӣ, маҷмӯи генераторҳои дизелӣ, моделсозии математикӣ, тавозуни энергия